İSTANBUL-NURULLAH SARI(YSM) - Karen Yourish, William B. Davis, Tim Wallace / New York Times
Başkan Donald Trump’ın ikinci dönemi, dış politika hakkında açık sözlü tavrı ve zaman zaman şaşırtıcı açıklamalarla dikkat çekti.
Trump, küresel ilişkileri sık sık basit bir ikiliye indiriyor: kimin “kaba” davrandığı ve kimin “iyi” olduğu.
Trump çoğu zaman yalnızca ulusal çıkarlarla değil, kendisine yönelik olduğunu düşündüğü saygısızlıklarla da hareket ediyor gibi görünüyor. Küresel ölçekte bile tutumları tek bir konuya odaklanmış durumda: kendisi.
Başkan, ABD’nin dünyadaki rolü üzerine düşünürken, diplomatik ayrıntılar Trump’ın kendi etkisinden daha az önemli görünüyor.
Hatta Trump kanıtlanması imkansız karşıt senaryolar da dile getiriyor, 2022’de Ukrayna’daki savaşın başlamasının ve 7 Ekim 2023’te Hamas’ın İsrail’e saldırısının kendisi başkan olsaydı gerçekleşmeyeceğini söylüyor.
Trump’ın görev süresinin geri kalanının dünya için ne anlama geleceğini tahmin etmek zor, ancak bir şey kesin: Her şekilde konu yine ona bağlanacak.
Müttefiklere sert eleştiriler
Trump, geleneksel ABD müttefiklerini açık sözlü ifadelerle eleştiriyor.
“İnsanlar Kanada ile çalışmanın ne kadar zor olduğunu anlamıyor. Kanada çok kaba davranıyor”
Fransa için: “İster bilerek ister bilmeyerek olsun, Emmanuel her zaman yanlış yapıyor”
“Norveç’e olan saygımın büyük kısmını kaybettim”
“İspanya bizim sırtımızdan çok iyi gidiyor. Bu yüzden İspanya’dan memnun değilim”
Güçlü liderlere daha sıcak yaklaşım
Buna karşılık, güçlü liderler genellikle daha olumlu bir yaklaşım görüyor.
“Çin ile çok iyi anlaşıyoruz; Başkan Xi ile harika bir ilişkim var.”
“Endonezya’nın büyük ve güçlü ülkesine ve harika liderine, Orta Doğu ve ABD’ye sağladıkları tüm destek için teşekkür etmek isterim”
Kuzey Kore için: “Hatırladığınız gibi Kim Jong Un ile çok iyi bir ilişkimiz vardı ve hâlâ var”
Macaristan için: “Viktor Orban’ı savunuyorum. Pek çok kişi savunmuyor çünkü çoğu durumda onu kıskanıyorlar”
“Suudi Arabistan harika. Harika bir liderleri var ve o benim arkadaşım. Pek çok kişinin de arkadaşı, bazıları için düşman olabilir ama o insanlar çok iyi durumda değil”
Türkiye için: “Erdoğan benim bir arkadaşım. Erdoğan’la sorun yaşadıklarında beni aramamı istiyorlar çünkü onunla konuşamıyorlar. O sert biridir. Aslında onu çok severim”
“Amerika yeniden saygı görüyor”
Trump, başkanlığı sayesinde ABD’nin yeniden saygı gördüğünü söylüyor ve daha önce şu sözleri dile getirdi:
“Size söyleyeyim, Irak artık bize karşı çok daha dostane. Bizimle konuşuyorlar”
“Hollanda’ya gittiğimde herkes yanıma gelip ‘Sayın Başkan’ diyordu. Bir iki yıl önce böyle değildi. Bunlar büyük ülkeler... Almanya, Fransa ve diğerleri. Amerika’ya yeniden saygı duyuyorlar”
“Çin ve Rusya’nın korktuğu ve saygı duyduğu tek ülke, Trump tarafından yeniden inşa edilen ABD’dir”
“Asya’dan yeni döndüm. Çin, Japonya, Güney Kore, Malezya, Avustralya, Kanada, Yeni Zelanda, Singapur, Tayland, Kamboçya, Vietnam ve diğer ülkelerin liderleriyle görüştüm. Onlarla görüşmek büyük bir onurdu ama daha da önemlisi Amerika’nın yeniden saygı gördüğünü görmekti”
Yabancı seçimler ve savaş iddiaları
Trump, destek verdiği adayların bazı ülkelerde seçim kazanmasına katkı sağladığını da öne sürüyor.
“Honduras’ta kazanan başkanı destekledim. Şili’de kazanan adayı destekledim. Arjantin’de kazanan adayı destekledim ve bu grupla çok iyi durumdayız”
Polonya için: “Seçimi kazanan kişi beklenmiyordu. Ortak bir arkadaş aracılığıyla onu destekledim ve seçimi kazandı”
Trump ayrıca en az 8 savaşı kişisel olarak sona erdirdiğini ya da çözmeye yardımcı olduğunu söylüyor.
“Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki savaşın çözülmesine yardımcı olmak büyük bir onurdu”
“Ruanda ve Kongo temsilcileri Pazartesi günü Washington’da belgeleri imzalayacak. Bu Afrika için ve açıkçası dünya için büyük bir gün”
“Tayland ve Kamboçya liderleriyle konuştum. Başkan Donald J. Trump’ın devreye girmesinin ardından iki ülke ateşkes ve barış konusunda anlaşmaya vardı”
Bu tür iddiaları sık sık almak istediği ödülle birlikte dile getiriyor.
“Orta Doğu’daki Abraham Anlaşmaları için Nobel Barış Ödülü almayacağım”
“Mısır ile Etiyopya arasında barışı koruduğum için Nobel almayacağım”
“Hindistan ile Pakistan arasındaki savaşı durdurduğum için Nobel almayacağım”
“Rusya/Ukrayna ya da İsrail/İran ne olursa olsun, ne yaparsam yapayım Nobel alamayacağım. Ama halk biliyor ve benim için önemli olan bu”
“Sırbistan ile Kosova arasındaki savaşı durdurduğum için de Nobel almayacağım”
Göç ve ülkelere yönelik tartışmalı ifadeler
Trump, ABD’ye göç gelmesini istemediği ülkeler hakkında sert ifadeler kullanıyor.
“Afganistan, Haiti, Somali ve benzeri cehennem çukurlarından gelenler dahil olmak üzere üçüncü dünya göçünü kalıcı olarak durdurduğumuzu açıkladım”
“Kongo’da ne oluyor bilmiyorum. Hapishanelerini açıyorlar ve insanlar ülkemize geliyor”
Trump, ağırlıklı olarak beyaz nüfuslu “iyi” ülkelerden neden daha fazla göçmen gelmediğini de sorguluyor.
“Norveç, İsveç’ten birkaç kişi alamaz mıyız? Danimarka’dan birkaç kişi gönderin. Birkaç iyi insan göndermenin sakıncası var mı?”
Diğer ülkelere bakışı çoğu zaman göç politikalarına nasıl yaklaştıklarına bağlı görünüyor.
“Fransa, göçü son derece kötü yönettiği için maalesef büyük bir suç sorunu yaşıyor”
“Almanya suçtan arınmış bir ülkeydi. Angela iki büyük hata yaptı: göç ve enerji”
Macaristan için: “Göç konusunda hata yapmadı”
“Polonya insan kabul etmiyor. Bazı ülkeler bunu tamamen reddediyor”
“İsveç halkını seviyorum. Ama suçun olmadığı bir ülkeden, artık çok suç olan bir ülkeye dönüştüler”
© 2026 The New York Times Company
YSM HABER MERKEZİ