İSTANBUL-NURULLAH SARI(YSM) - ABD'de Donalt Trump'ın ikinci başkanlık döneminin başından bu yana, hükümet politikalarından fayda sağlayan Wall Street'in yönetime verdiği destek zayıflıyor. Fed Başkanı Powell'a yönelik olarak başlatılan soruşturma bu konuda önemli bir dönüm noktasına işaret ediyor. 

AP'de yer alan habere göre, Trump’ın temmuz ayında “One Big Beautiful Bill” adlı yasayı imzalaması, yeni bir büyük vergi indirimi dalgasını beraberinde getirmiş, bankacılık sektörünün zaman zaman başlıca rakibi olarak görülen Tüketici Finansal Koruma Bürosu'nun bütçesi de neredeyse yarı yarıya kesilmişti. Ayrıca Trump’ın atadığı banka düzenleyicileri, bankalar ve büyük şirketler tarafından memnuniyetle karşılanan kapsamlı bir deregülasyon gündemini hayata geçiriyordu.

Ancak tablo, Trump’ın kredi kartı faiz oranlarına bir yıl süreyle yüzde 10’luk üst sınır getirilmesini önermesi ve Adalet Bakanlığı’nın Federal Reserve Başkanı Jerome Powell hakkında soruşturma başlatmasıyla değişti. Pek çok çevre, bu adımların para politikasının siyasi müdahaleden bağımsız olması gereken yapısını tehdit ettiğini savunuyor.

Salı günü banka CEO’ları Beyaz Saray’a, bu adımların ABD ekonomisine faydadan çok zarar getireceği uyarısında bulundu. Ancak Trump, hem önerilerinden hem de Fed’e yönelik eleştirilerinden geri adım atmadı.

New York Mellon Bankası CEO’su Robin Vince, Fed’in bağımsızlığının hedef alınmasının yönetimin “hayat pahalılığını düşürme, borçlanma ve mortgage maliyetlerini azaltma” gibi temel hedeflerine hizmet etmediğini söyledi. Vince, “Tahvil piyasasının temelini sarsacak ve Fed’in bağımsızlığına duyulan güveni zedeleyerek faizlerin yükselmesine yol açabilecek adımlardan kaçınmalıyız” dedi.

Fed’in bağımsızlığı büyük bankalar için dokunulmaz kabul ediliyor. Bankalar, faizlerin yönü konusunda Powell ve ekibiyle zaman zaman aynı fikirde olmasalar da, alınan kararların gerekçelerini genellikle anladıklarını ifade ediyor.

JPMorgan Chase CEO’su Jamie Dimon, “Fed’in yaptığı her şeye katılmıyorum ama Jay Powell’a büyük saygı duyuyorum” derken, bu mesaj Trump nezdinde karşılık bulmadı. Trump, Dimon’un Fed’in bağımsızlığını zedelemenin kötü bir fikir olduğu yönündeki görüşüne katılmadığını söyledi. Michigan gezisinden dönerken konuşan Trump, Powell’ı “kötü bir Fed yöneticisi” olarak nitelendirdi.

Trump, Fed’e yönelik eleştirilerinin yanı sıra kredi kartı sektörünü de hedef alıyor. Bu yılki ara seçimlerde “hayat pahalılığı”nın kilit bir başlık olacağını düşünen Trump, tüketici maliyetlerini düşürmek amacıyla 20 Ocak’a kadar kredi kartı faizlerine yüzde 10’luk üst sınır getirilmesini istiyor. Bunun gönüllü bir uygulama mı yoksa bir başkanlık kararnamesiyle mi hayata geçirileceği ise net değil.

Fed ve sektör verilerine göre ABD’de kredi kartı faizleri ortalama yüzde 19,65 ile yüzde 21,5 arasında değişiyor. Vanderbilt Üniversitesi araştırmacılarına göre yüzde 10’luk bir tavan, bankalara yıllık yaklaşık 100 milyar dolar gelir kaybı anlamına gelebilir. Bu ihtimalin gündeme gelmesiyle American Express, JPMorgan, Citigroup ve Capital One gibi şirketlerin hisseleri sert düşüş yaşadı.

JPMorgan CFO’su Jeffrey Barnum, gazetecilerle yaptığı görüşmede, sektörün bu sınırlamaya karşı tüm imkânlarını kullanarak mücadele edeceğini söyledi. JPMorgan, 239,4 milyar dolarlık kredi kartı bakiyesiyle ülkenin en büyük kart ihraççılarından biri konumunda ve United Airlines, Amazon gibi şirketlerle ortak kart programları yürütüyor. Banka ayrıca kısa süre önce Apple Card portföyünü Goldman Sachs’tan devralmıştı.

Barnum, “Bu tür adımlar tüketiciye yardım etmek bir yana, kredi arzını daraltır. Bu da tüketiciler, genel ekonomi ve elbette bizim için olumsuz olur” dedi.

Bankalarla ortak kart çıkaran havayolu ve otel şirketleri de faiz sınırı fikrine mesafeli. Delta Air Lines CEO’su Ed Bastian, olası bir tavanın düşük gelirli tüketicilerin krediye erişimini tamamen kısıtlayabileceğini ve bunun kredi kartı sektörünü altüst edebileceğini söyledi. Delta’nın American Express ile yürüttüğü ortak kart programı, şirkete milyarlarca dolar gelir sağlıyor.

Trump ise geri adım atmayacağını yineledi. Truth Social’daki paylaşımında, Kansas Senatörü Roger Marshall’ın sunduğu ve kredi kartı kullanımında bankaların iş yerlerinden aldığı komisyonları hedef alan tasarıya destek verdiğini açıkladı. Trump, “Kontrolden çıkan ‘swipe fee’ soygununu durdurmak için herkes bu tasarıyı desteklemeli” ifadelerini kullandı.

Trump, “Faizler düşük olmalı. Jamie Dimon muhtemelen yüksek faiz istiyor, belki bu şekilde daha çok para kazanıyordur” dedi.

Wall Street’ten gelen bu sert tepkiler, büyük bankaların bilanço açıklamalarına denk geliyor. JPMorgan ve Bank of New York Mellon sonuçlarını salı günü açıklarken, Citigroup, Bank of America ve Wells Fargo’nun da hafta içinde finansal verilerini paylaşması bekleniyor.