İSTANBUL-NURULLAH SARI8YSM) - Avrupa hükümetleri, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Ukrayna’daki savaşını dolaylı biçimde finanse etmekle suçlanıyor. Yeni veriler, Kremlin’in geçen yıl Avrupa Birliği’ne (AB) yaptığı sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ihracatından yaklaşık 7,2 milyar euro gelir elde ettiğini ortaya koydu.
The Guardian'da yer alan habere göre, Brüksel, taşınmasını kolaylaştırmak için aşırı soğutulan doğal gaz olan Rus LNG’sinin ithalatını 2027’ye kadar yasaklama taahhüdünde bulunmuştu. Ancak yapılan bir analiz, Sibirya’daki Yamal Yarımadası’nda bulunan Rus LNG tesisinden Avrupa limanlarına yapılan sevkiyatlarda şimdiye kadar herhangi bir azalma olmadığını gösteriyor.
İnsan hakları alanında faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşu Urgewald’ın verilerine göre, 2025 yılında Yamal LNG tesisinden çıkan 15 milyon tondan fazla LNG, Arktik buzlarını aşarak AB terminallerine ulaştırıldı. Bu sevkiyatların Kremlin’e yaklaşık 7,2 milyar euro kazandırdığı tahmin ediliyor.
Avrupa, Ukrayna’nın işgalinin ardından Rusya’dan boru hattıyla gelen gaz tedarikini önemli ölçüde azaltmış olsa da, Yamal LNG’den yapılan küresel sevkiyatlarda AB’nin payı son bir yılda arttı. Rapora göre, savaşın dördüncü yılında AB’nin Yamal’dan yapılan küresel LNG sevkiyatlarındaki payı yüzde 76,1’e yükseldi. Bu oran 2024’te yüzde 75,4 seviyesindeydi.
LNG ithalatı hâlâ yasal
Rus LNG ithalatı hâlen yasal statüsünü koruyor. AB, özellikle Orta ve Doğu Avrupa ülkelerinin enerjiye olan bağımlılığı nedeniyle bu sevkiyatlara kapsamlı bir yasak getirme konusunda temkinli davranıyor.
Yamal LNG projesinin lojistik omurgasını oluşturan iki Avrupalı denizcilik şirketinden biri, merkezi Birleşik Krallık’ta bulunan Seapeak. Son analizlere göre Seapeak, Yamal LNG taşımacılığının yüzde 37,3’ünü üstlenirken, Yunanistan merkezli Dynagas bu sevkiyatların yüzde 34,3’ünü gerçekleştirdi. Her iki şirketten de konuya ilişkin açıklama talep edildi.
Yamal’dan LNG taşıyan özel buz kırıcı Arc7 sınıfı tankerlerin 14’ünden 11’i, Seapeak ve Dynagas’a ait. Seapeak’in ise ABD merkezli yatırım şirketi Stonepeak’e ait olduğu belirtiliyor.
Birleşik Krallık hükümeti, Rus LNG taşıyan gemilere yönelik denizcilik hizmetlerinin bu yıl içinde yasaklanmasına geçileceğini açıkladı.
Avrupa limanları kritik rol oynuyor
Yamal LNG tesisi, AB limanlarına erişim ve proje için özel olarak inşa edilen Arc7 sınıfı buz kırıcı tankerler olmadan faaliyetlerini sürdürmekte zorlanıyor. Bu gemiler, Belçika’daki Zeebrugge gibi AB limanlarında yük boşaltma veya yeniden yükleme imkânı bulamazsa, Asya’ya uzanan çok daha uzun ve maliyetli rotaları kullanmak zorunda kalıyor.
Urgewald’a göre, 2025 yılında 58 gemi Belçika’daki terminale ulaşarak 4,2 milyon ton LNG teslim etti. Aynı dönemde Çin limanlarına giden gemi sayısı 51 ile sınırlı kaldı ve toplam 3,6 milyon ton LNG taşındı.
Fransa ise Yamal LNG’nin en büyük alıcısı konumunda bulunuyor. 2025’te 87 gemi, Dunkirk ve Montoir limanlarına toplam 6,3 milyon ton LNG taşıdı. Fransa’nın enerji devi TotalEnergies de Yamal projesindeki önemli yatırımcılar arasında yer alıyor.
Urgewald’dan enerji ve yaptırımlar kampanyacısı Sebastian Rötters, “Brüksel Rus gazını aşamalı olarak devre dışı bırakma anlaşmalarını kutlarken, Avrupa limanları hâlâ Rusya’nın en büyük LNG terminalinin lojistik akciğeri olmaya devam ediyor” dedi. Rötters, her bir LNG sevkiyatının Ukrayna’daki savaşı besleyen bir finansman anlamına geldiğini savunarak, “Yamal boşluğunun derhal kapatılması gerekiyor,” ifadelerini kullandı.
Avrupa limanlarına erişim sayesinde buz sınıfı tankerlerin Arktik’e hızla geri dönerek yeni gaz yükleri alabileceği, bunun da Rusya’nın LNG ihracatını kesintisiz sürdürmesini sağladığı vurgulanıyor.
YSM HABER MERKEZİ
