İSTANBUL-NURULLAH SARI(YSM) - İngiltere, Kuzey Denizi’nde hayata geçirilecek geniş kapsamlı bir denizüstü rüzgar enerjisi hamlesine sekiz Avrupa ülkesiyle birlikte destek vermeye hazırlanıyor. Norveç, Almanya ve Hollanda’nın da yer aldığı ortaklık, fosil yakıtlara bağımlılığı azaltmayı ve bölgesel enerji güvenliğini güçlendirmeyi amaçlıyor.

BBC'nin aktardığına göre İngiliz hükümeti, anlaşmanın enerji piyasalarında yaşanan dalgalanmalara karşı bir çıkış yolu sunduğunu belirterek, bunu “fosil yakıt lunaparkından kaçış” olarak tanımlıyor. Proje kapsamında ilk kez bazı rüzgar santralleri, “enterkonnektör” olarak adlandırılan deniz altı kabloları aracılığıyla birden fazla ülkenin elektrik şebekesine bağlanacak.

Destekleyenler bu modelin, arz fazlasının farklı ülkelere aktarılabilmesi sayesinde fiyatları düşüreceğini savunuyor. Ancak eleştirmenlere göre, rüzgar santrali işletmecilerinin elektriği en yüksek fiyatı veren ülkeye satabilmesi, arzın daraldığı dönemlerde fiyatları yukarı çekebilir.

2050'ye kadar tamamlanması öngörülüyor 

İngiltere Enerji Bakanı Ed Miliband’ın, pazartesi günü Almanya’nın Hamburg kentinde düzenlenecek Kuzey Denizi’nin geleceğine ilişkin zirvede projeye dair bildiriyi imzalaması bekleniyor. Bildiri, ortak rüzgar enerjisi ağının 2050’ye kadar tamamlanmasını öngörüyor.

Yenilenebilir enerji sektörü temsilcileri anlaşmayı olumlu karşılıyor. RenewableUK Başkan Yardımcısı Jane Cooper, projenin hem faturaları düşüreceğini hem de İngiltere ile tüm Kuzey Denizi bölgesinin enerji güvenliğini “kayda değer biçimde” artıracağını söylüyor. Muhalefetteki Muhafazakâr Parti’nin gölge enerji bakanı Claire Coutinho ise rüzgar santrallerinin “baş döndürücü bir hızla” inşa edilmesinin enerji faturalarını yükselttiği uyarısında bulunuyor.

Halihazırda Avrupa ülkelerinin elektrik şebekeleri deniz altı kablolarıyla birbirine bağlı durumda. İngiltere’nin kıta Avrupa’sıyla 10 farklı bağlantısı bulunuyor. Ancak rüzgar santrallerinin doğrudan birden fazla ülkeye bağlanması ilk kez uygulanacak.

Ekonomistler, maliyetlerin düşeceğini düşünüyor 

Enerji ekonomistlerinin büyük bölümü, İngiltere ile Avrupa arasındaki bağlantıların artmasının maliyetleri düşüreceği ve arz güvenliğini güçlendireceği görüşünde. İngiltere Ulusal Elektrik Şebekesi (National Grid), bu ay yayımladığı bir raporda, yeni bağlantıların şebeke tıkanıklığı nedeniyle rüzgar santrallerine yapılan “üretmeme ödemelerini” azaltabileceğini belirtti. Ayrı bir rapora göre ise İngiliz tüketiciler, 2023’ten bu yana Avrupa’ya bağlanan mevcut dokuz deniz altı kablosu sayesinde toplam 1,6 milyar sterlin tasarruf sağladı.

Buna karşın enterkonnektörler Norveç’te tartışmalı bir konu. Elektriğin yurtdışına satılmasının iç piyasadaki arzı azaltarak fiyatları yükselteceği endişesiyle Oslo yönetimi, iç tedarikin riske girdiği dönemlerde ihracatı sınırlayan kurallar getirdi. Norveç ayrıca İskoçya’ya uzanacak yeni bir kabloya izin vermedi.

NATO da katılacak 

Zirveye NATO ve Avrupa Komisyonu’nun da katılması bekleniyor. Toplantıda, artan sabotaj ve deniz güvenliği riskleri karşısında denizüstü enerji altyapısının korunmasına yönelik taahhütlerin de gündeme gelmesi öngörülüyor.

Anlaşma, ABD Başkanı Donald Trump’ın rüzgar enerjisine yönelik eleştirilerini sürdürmesine rağmen, Avrupa’nın bu alandaki kararlılığını da ortaya koyuyor. Kuzey Denizi’ne kıyısı olan ülkeler üç yıl önce 300 gigavatlık denizüstü rüzgar kapasitesi hedefi koymuştu. Yeni anlaşmayla bu kapasitenin 100 gigavatlık bölümü ortak projelerle geliştirilecek. Bunun 20 gigavatının 2030’a kadar devreye girmesi planlanıyor.

Dünyada denizüstü rüzgar enerjisinde lider konumda bulunan Çin, kurulu kapasitenin yaklaşık yarısını elinde tutarken, İngiltere yaklaşık 16 gigavatla ikinci sırada yer alıyor. Londra yönetimi, halihazırda 20 gigavatlık yeni kapasite için de sözleşmeler imzalamış durumda.

YSM HABER MERKEZİ