İSTANBUL-NURULLAH SARI(YSM) - Amerika Birleşik Devletleri'nin (ABD) İran'a karşı olası bir askeri müdahale yapabileceğine yönelik ihtimaller Orta Doğu'da tansiyonun yüksek kalmasında etkili olurken bölgedeki gelişmeler yatırımcıların odağında bulunuyor.
ABD Başkanı Donald Trump'ın Grönland konusunda tutumu da yakından takip ediliyor. Trump, tarife uygulama kararından geri adım atsa da bölgeyle ilgili olası müzakerelere dair belirsizliklerin devam etmesi risk algısı üzerinde etkili oluyor.
Bu hafta bilançolar açıklanıyor
Kurumsal tarafta ABD'de açıklanan bilançolar izleniyor.
ABD merkezli teknoloji şirketlerinden Intel'in bilançosunda öngördüğü gelir ve kar tahminlerinin beklentilerin altında kalmasının ardından cuma günü yarı iletken sektöründe satış baskısı izlendi.
Geçen yılın son çeyreğinde geliri yıllık bazda yüzde 4 azalan Intel'in hisseleri yüzde 17 değer kaybetti. Söz konusu satış baskısı sektöre yayılırken yeni haftada satıcılı seyir Asyalı yarı iletken hisselerinde de etkili oldu.
Bu gelişmelerin yanı sıra ABD'yi etkisi altına alan kar fırtınası ve dondurucu soğuklar nedeniyle 10 binden fazla uçuş iptal edildi, 770 bine yakın kişi de elektriksiz kaldı.
Texas, New York, New Jersey ve Washington eyalet ve bölgeleri dahil ülkenin orta ve kuzeydoğusundaki eyaletlerde başlayan kar fırtınası ve dondurucu soğuklar hayatı olumsuz etkilemeye başladı.
Çevrimiçi elektrik kesintisi takip sitesi poweroutage sitesine göre 260 bine yakını Tennessee'de, 140 bine yakını Texas'ta ve 125 bine yakını Mississippi'de olmak üzere sert kış şartlarının etkili olduğu eyaletlerde yaklaşık 770 bin kişi elektriksiz kaldı.
Fırtınanın etkili olduğu şehirlerin ekonomik aktivite açısından en önemli şehirler olması risk algısı üzerinde etkili olurken kar fırtınasının sürmesinin başta imalat sanayi, ulaşım ve enerji sektörlerini olumsuz etkilemesi yatırımcıların temkinli davranmasına neden oluyor.
Küresel risk algısının yüksek seyretmesi, jeopolitik gerilimler, merkez bankalarının alımları ve yatırımcıların güvenli liman tercihleriyle altının onsu yeni haftada 5 bin doları aştı.
Altından rekor
Haftanın ilk işlem gününde 5 bin 93 doları görerek rekor kıran altının ons fiyatı şu sıralarda yüzde 1,7 yükselişle 5 bin 67 dolardan alıcı buluyor.
Altındaki bu yükseliş gümüş tarafına da yansıdı. 109,45 dolarla rekor seviyeyi test eden gümüşün ons fiyatı cuma günkü kapanışın yüzde 4,3 üzerinde 106,9 dolarda seyrediyor.
ABD tahvil piyasasında da alış ağırlıklı bir seyir öne çıktı. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi gerilemesinin 4. işlem gününe taşıyarak yüzde 4,22 seviyesinde bulunuyor.
Dolar endeksi, cuma günü yüzde 0,8 düşüşle 97,6 seviyesine inerken yeni haftada yüzde 0,5 azalışla 97,1 seviyesinde seyrediyor. Brent petrolün varil fiyatı ise şu sıralarda yüzde 0,3 azalışla 65,2 dolarda bulunuyor.
Bu gelişmelerle New York borsasında cuma günü S&P 500 endeksi yüzde 0,03, Nasdaq endeksi yüzde 0,28 değer kazanırken, Dow Jones endeksi yüzde 0,58 düştü. ABD'de endeks vadeli kontratlar haftaya negatif seyirle başladı.
Avrupa'da Grönland'a yönelik endişeler artıyor
Avrupa borsalarında cuma günü Almanya hariç negatif bir seyir izlendi, haftanın ilk işlem gününde bölgedeki endeks vadeli kontratlar satıcılı seyrediyor.
Bölgede Grönland'a dair endişelerin azalmasına karşın devam eden belirsizlikler risk algısının yüksek seyretmesinde etkili oluyor.
Öte yandan, Rusya-Ukrayna Savaşı'na ilişkin gelişmeler de takip ediliyor. Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, Rusya'nın Orta Avrupa ve Doğu Avrupa için tehdit oluşturmaya devam edeceğini söyledi.
Litvanya Cumhurbaşkanı Nauseda ise Ukrayna'nın 2030 yılına kadar AB üyesi olmasını istediklerini ifade etti. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski de ülkesinin toprak bütünlüğünden vazgeçmeyeceklerini belirtti.
Bu gelişmelerle, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,07, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,07 İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,58 değer kaybederken Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,18 değer kazandı.
Asya borsalarında ilk işlem günü negatif seyrediyor
Asya tarafında haftanın ilk işlem gününde negatif bir seyir izlendi. Japonya'da hükümetin kura müdahale edebileceğine yönelik haber akışı yenin değer kazanmasında etkili oluyor.
Cuma günü dolar/yen paritesi yüzde 2,4 düşüşle 154,7 seviyesine inerken söz konusu hareket kura müdahale iddialarını beraberinde getirdi. Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae, pazar günü yaptığı açıklamada hükümetinin spekülatif piyasa hareketlerine karşı gerekli adımları atacağını söyledi.
Hükümetin kura müdahale edebileceği beklentilerinin varlığını korumasıyla yeni haftanın ilk işlem gününde yen dolar karşısında yüzde 0,5 değer kazandı.
Öte yandan bölgede yarı iletken hisselerindeki düşüş dikkati çekiyor. Japon ve Güney Kore piyasalarında işlem gören yarı iletken hisseleri, ABD tarafındaki düşüşlerin bölgeye yayılmasıyla satıcılı seyrediyor.
Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,1 ve Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 0,8 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,2 değer kaybederken Çin'de Şanghay bileşik endeksi yatay seyrediyor.
YSM EKONOMİ SERVİSİ