İSTANBUL-NURULLAH SARI(YSM) - Dünya genelinde milyarderlerin serveti rekor seviyeye ulaştı.
Küresel yardım kuruluşu Oxfam’ın pazartesi günü yayımladığı rapora göre, milyarderlerin toplam serveti 18,3 trilyon dolara yükselirken, süper zenginlerin bu gücü “kendi çıkarları doğrultusunda siyasi nüfuz elde etmek için” kullandığı vurgulandı.
Rapora göre geçen yıl dünyadaki milyarder sayısı 3 bini aştı. Bu grup, servetlerini bir yılda yüzde 16 artırarak toplamda 2,5 trilyon dolarlık ek kazanç elde etti.
Oxfam, milyarderlerin servetinin 2020’den bu yana yüzde 81 arttığını belirterek, son yılları “milyarderler için iyi bir dönem” olarak tanımladı.
Buna karşın yoksulluğun azaltılmasında ilerlemenin yavaşladığına dikkat çekilen raporda, küresel yoksulluk seviyelerinin “genel olarak 2019’daki düzeylerde kaldığı” ifade edildi.
Oxfam, zenginler daha da zenginleşirken, geniş kitlelerin yaşam koşullarının iyileşmediğini vurguladı.
Medya yoluyla nüfuz artırmak
Raporda, süper zenginlerin servetlerini yalnızca ekonomik güç için değil, siyasi etki ve medya sahipliği yoluyla nüfuzlarını artırmak için de kullandıkları belirtildi. Bu kapsamda, milyarder Elon Musk’ın 2025 başında ABD yönetiminde üstlendiği role, Jeff Bezos’un The Washington Post’un sahibi olmasına ve Fransız milyarder Vincent Bolloré’nin CNews’i satın almasına dikkat çekildi.
Oxfam İcra Direktörü Amitabh Behar, “Zenginlerin İktidarına Direnmek: Milyarder Gücünden Özgürlüğü Korumak” başlıklı raporda, “Süper zenginlerin siyaset, ekonomi ve medya üzerindeki orantısız etkisi eşitsizliği derinleştirdi ve bizi yoksullukla mücadelede ciddi biçimde raydan çıkardı,” dedi.
Davos öncesi yayınlandı
Oxfam, 2014’ten bu yana her yıl World Economic Forum’un İsviçre’nin Davos kentinde düzenlenen yıllık toplantılarıyla eş zamanlı olarak eşitsizlik raporu yayımlıyor. Geçen yılki raporda, önümüzdeki on yıl içinde dünyada en az beş “trilyoner” ortaya çıkabileceği öngörülmüş ve zenginlerin “adil paylarını ödemesini” sağlayacak küresel vergi politikaları çağrısı yapılmıştı.
Bu yıl pazartesi günü başlayan Davos Zirvesi’ne yaklaşık 65 devlet ve hükümet başkanı ile 850 CEO katılıyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın çarşamba günü zirveye hitap etmesi bekleniyor.
Behar, “Zenginlerle toplumun geri kalanı arasındaki uçurum büyüyor ve bu durum son derece tehlikeli ve sürdürülemez bir siyasi boşluk yaratıyor,” dedi. Hükümetlerin elitleri kayıran yanlış tercihler yaptığını savunan Behar, artan hayat pahalılığı karşısında halkın öfkesinin bastırıldığını belirtti.
Raporda, Trump’ın 2025’te yürürlüğe koyduğu ve kamuoyunda “büyük güzel yasa” olarak anılan düzenlemeyle, özellikle yıllık geliri 1 milyon doların üzerinde olanların gelirlerinde yaklaşık yüzde 3 artış sağlandığı hatırlatıldı.
ABD'de insanlar “asgari yaşam kalitesini” karşılayamıyor
Öte yandan ABD’de çoğu kişinin artık “asgari bir yaşam kalitesini” karşılayamadığına dikkat çekildi. Ludwig Institute for Shared Economic Prosperity’nin 2023 tarihli raporuna göre bu durum yaygınlaşırken, ABD Nüfus Sayım Bürosu’nun Eylül ayında yayımladığı verilere göre 2024’te nüfusun yaklaşık yüzde 10’u yoksulluk içinde yaşadı.
Oxfam, hükümetlere ulusal eşitsizlikle mücadele planları hazırlamaları, süper zenginleri vergilendirerek güçlerini sınırlamaları, siyaset ile servet arasına daha güçlü “güvenlik duvarları” koymaları ve ifade özgürlüğünü daha etkin biçimde korumaları çağrısında bulundu.
Raporda ayrıca, dünya genelinde artan toplumsal huzursuzluğa da dikkat çekildi. Geçen ay ekonomik kriz nedeniyle başlayan protestolarda İran’da 5 binden fazla kişi hayatını kaybederken, geçen yıl 68 ülkede 140’tan fazla “önemli” hükümet karşıtı protesto yaşandığı ve bu gösterilerin çoğunun yetkililer tarafından şiddetle bastırıldığı belirtildi.
“Ekonomik olarak yoksul olmak açlık yaratır. Siyasi olarak yoksul olmak ise öfke yaratır,” diyen Behar, zengin ülkelerin dış yardımları her zamankinden daha hızlı kestiğini söyledi. Rapora göre, USAID’in kapatılması da dahil kesintiler, 2030’a kadar 14 milyon ek ölüme yol açabilir.
YSM HABER MERKEZİ