İSTANBUL-NURULLAH SARI(YSM) - Avrupa Birliği ülkeleri, Rusya’dan doğalgaz ithalatını aşamalı biçimde sona erdirecek yasa için nihai onayı verdi.
Brüksel’de yapılan bakanlar toplantısında kabul edilen düzenleme, AB’nin Moskova ile enerji bağlarını hukuken kesmesini öngörüyor.
Karara Macaristan ve Slovakya karşı oy kullanırken, Bulgaristan çekimser kaldı.
Reuters'ın aktardığına göre yasa, Rusya’nın 2022’de Ukrayna’yı tam kapsamlı işgalinin ardından AB’nin enerji politikasında attığı en sert adımlardan biri olarak görülüyor.
Düzenleme, güçlendirilmiş çoğunlukla kabul edildiği için Macaristan ve Slovakya’nın itirazları süreci durdurmadı. Macaristan hükümeti ise yasayı Avrupa Adalet Divanı’na taşıyacağını açıkladı.
LNG 2026’da, boru hattı gazı 2027’de bitiyor
Kabul edilen takvime göre AB, Rusya’dan sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ithalatını 2026 sonuna kadar durduracak.
Boru hattı üzerinden gelen Rus gazı ise en geç 30 Eylül 2027 itibarıyla yasaklanacak.
Ancak ülkelerin kış öncesinde depolama tesislerini Rusya dışı kaynaklarla doldurmakta zorlanması halinde bu tarih en geç 1 Kasım 2027’ye kadar ötelenebilecek.
Rusya, 2022 öncesinde AB’nin doğalgaz ihtiyacının yüzde 40’tan fazlasını karşılıyordu.
Bu oran, 2025 itibarıyla yaklaşık yüzde 13’e geriledi. Buna rağmen bazı AB ülkeleri hâlâ Rusya’dan petrol, boru hattı gazı ve LNG satın almayı sürdürüyor.
Yeni anlaşmalar yasak, mevcut sözleşmeler feshedilecek
Yeni yasa, şirketlerin Rus gazı için yeni sözleşmeler imzalamasını tamamen yasaklıyor. Mevcut anlaşmaların ise belirlenen takvim doğrultusunda sonlandırılması zorunlu hale geliyor.
17 Haziran 2025’ten önce imzalanmış kısa vadeli sözleşmeler kapsamında LNG ithalatı 25 Nisan 2026’da, boru hattı gazı ithalatı ise 17 Haziran 2026’da sona erecek. Uzun vadeli sözleşmelerin tamamı da nihai tarihlere kadar kademeli olarak feshedilecek.
Kurallara uymayan şirketler, küresel yıllık cirolarının yüzde 3,5’ine kadar para cezasıyla karşı karşıya kalabilecek.
Macaristan başı çekiyorMerkezi Finlandiya’da bulunan Enerji ve Temiz Hava Araştırma Merkezi’nin verilerine göre, AB’nin en büyük beş ithalatçısı geçen ay Rus enerji ürünleri için toplam 1,4 milyar avro harcadı.
Bu harcamaların büyük bölümü gaz ve LNG’den oluşurken, listenin başında Macaristan yer aldı. Macaristan’ı Fransa ve Belçika izledi.
AB, 2022’de Rusya’nın deniz yoluyla ihraç edilen petrolüne yaptırım uygulamış, ancak doğalgaz için oybirliği gerekliliği nedeniyle benzer bir yaptırımı gündeme almamıştı.
Yeni düzenleme bu boşluğu, yaptırım değil bağlayıcı AB hukuku yoluyla dolduruyor.
Avrupa Komisyonu, önümüzdeki aylarda Rusya’dan boru hattıyla gelen petrolün de aşamalı olarak sona erdirilmesine ve üye ülkelerin Rus nükleer yakıtına bağımlılığının azaltılmasına yönelik yeni yasa teklifleri hazırlamayı planlıyor.
YSM HABER MERKEZİ